Natrekken

Film...

Cilinderkop Prinz 4 revisie

Demonteren cilinderkop

Stel een goede diagnose voordat de cilinderkop wordt gedemonteerd.
Compressie meten, olieverbruik meten of kleur uitlaatgassen.

De cilinderkop kan zonder speciaal gereedschap gedemonteerd worden.
Alleen een messing drevel 10 mm is nodig om de excenteras los te tikken.

Voor de montage is speciaal gereedschap nodig.
Een trekker met het NSU-nummer 40 91 00 906 (montage van de excenteras).
De montagetrekker is nodig om te zorgen dat het kleine kogellager heel blijft.
Een montagepen d= 8H7 (zilverstaal) met conische punt en lang 90 mm.
Deze is nodig om via de excenteras, de 2 excenterschijven en het contragewicht te centreren. Een bronzen montagedoorn d= 20 mm en lang 25 cm om de excenteras gelijkmatig naar binnen te tikken in combinatie met de trekkracht van de trekker-moer.

De nokkenasaandrijving met links de 2 excenterstangen met de
2 excenterschijven en rechts het contragewicht.
De krukas staat in het BDP, 2e cilinder (links) op ontsteken.

Hieronder de instructie voor demonteren en monteren
van een cilinderkop van de Prinz 4
met 18 mm tuimerlaarassen, motor blijft in de auto.

Maak de accu-kabels los van de accu.
Verwijder de uitlaat en de koelluchtbeplating.
Verwijder de bougiekabels en de bougies.
Verwijder het luchtfilter en de carburateur.
Demonteer de aluminium kleppendeksel.
Verwijder de afdekkap van de Dynastart.

Beoordeel de situatie onder de kleppendeksel en neem eventueel een foto.
Merk de tuimelaars en de tuimelaarassen met een kraspen en schrijf op waar de onderdelen zitten.

Draai de borgmoeren M10x1 van de tuimelaars met een ringsleutel slw14 los en draai de stelschroeven vrij van de 4 klepstelen.

BELANGRIJK. Draai de krukas naar het BDP en zorg dat de
2e cilinder (links) op ontsteken staat.
Het contragewicht is nu naar beneden gericht.

Prop een doek in de openingen van het stangenstelsel om te voorkomen dat er onderdelen via deze opening in het carter vallen !

Verwijder de 4 zekeringsringen en demonteer de 2 tuimelaarassen, 4 tuimelaars,
4 drukringen en de 2 drukveren.
Verwijder de grote borgring van de linker lagerbus met een schroevendraaier en druk de nokkenas-lagerbus uit de vatting.
Trek de nokkenas rustig uit het glijlager van de cilinderkop en let op de stand van de meeneempen en het bronzen koppelstuk.
Maak hiervan een aantekening.
Verwijder de stalen drukbus met drukveer uit de excenteras.

De excenteras met de meeneempen. Krukas in BDP met cilinder 2 (links) op ontsteken. In het midden de drukbus met daarachter de drukveer. De drukbus zorgt ervoor dat de motorolie die in de nokkenas wordt gepompt via deze bus de excenterschijven smeert. Controleer of de nokkenaskant nog goed vlak is.
Links van de meeneempen is de olieafdruk van het bronzen koppelstuk te zien.
Controleer vóór montage de speling tussen koppelstuk en meeneempen, deze moet zonder speling vrij ronddraaien. Er zij 2 overmaat meeneempennen.

Het contragewicht van het excentriek is naar beneden gericht om te voorkomen dat de afstandsring naar beneden kan vallen in het carter.

Draai de moer M10x1 los van de excenteras met een goed passende ringsleutel slw14 en verwijder de moer en de verende borgring.
Tik de excenteras heel rustig met behulp van een messing doorn uit het kogellager, door de afstandsring en de plaat van het contragewicht.
Houdt de doorn zo lang mogelijk in het gat en trek het contragewicht met de afstandsring uit het lagerhuis, bij gelijktijdig terugtrekken van de doorn.
Tik de exenteras verder naar binnen en trek deze naar buiten met de excenter-meeneempen (d= 8 lang 50 mm). Zie foto excenteras met pen links.

Tik de excenteras rustig uit het kogellager met een messing doorn.

Draai de 2 M7 moeren slw11 van de lagerhuis los, wrik de vaste afstandsstang met een schroevendraaier (boven en onder) naar rechts los en scharnier het lagerhuis naar boven.

De afstandsstang wordt losgewrikt met een schroevendraaier.

Houdt de 2 excenterstangen in de juiste positie en verdraai de
2 excenterschijven in de juiste montagestand.
Schets de stand van de gaten van de excenterschijven (zie ook montagestand).

Verdraai de krukas circa 80 graden rechtsom totdat de
2 excenterstangen op gelijke hoogte staan, hun bovenste punt.
MERK de excenterschijven zodanig dat ze weer op dezelfde plek komen.
De 2 excenterschijven kunnen nu verwijderd worden.

BELANGRIJK. Laat de krukas in deze stand staan voor het montagegemak !
Als de krukas nu een willekeurig aantal keren wordt gedraaid, is het lastig om de juiste BDP-stand, 2e cilinder op ontsteken (zonder nokkenas), terug te vinden.
In principe moeten de excenterstangen in de hoogste stand staan.

Nadat de 6 afdichtpluggen met O-ring verwijderd zijn, kunnen de 6 flensmoeren verwijderd worden. Eerst de middelste 2, daarna de andere kruiselings losdraaien en tot slot de 2 rechter bouten M7 (volgorde gelijk aan monteren).
Hierna kan de cilinderkop voorzichtig verwijderd worden, rechtstandig omhoog.

Revisie cilinderkop aandachtpunten

CILINDERKOP
Reinig de buitenkant van de cilinderkop.
Ontkool en reinig de verbrandingsruimte.
Controleer de schroefdraadgaten van de bougies.
Vernieuw altijd de klepgeleiders.
Frees de klepzittingen ten opzichte van de nieuwe klepgeleiders.
Reinig en vlak de zitting van de flensmoeren (kopmoeren).
Controleer de vlakheid van het montagevlak van de cilinderkop.
Schuur of frees het montagevlak net schoon (maximaal -0,3 mm).
Monteer nieuwe inlaat- en uitlaatkleppen.
Controleer de nokkenas en het bronzen koppelstuk op slijtage.
Controleer de tuimelaars op slijtage (invreten).
Controleer de stelschroeven op slijtage (inslaan).
Controleer de linker lagerbus van de nokkenas.
Controleer het loopvlak van het naaldlager van de excenteras.
Controleer het kogellager 12 x 32 x 10 en het naaldlager.
Controleer de werking van alle oliekanalen.
Controleer de inwendige schroefdraad van de uitlaat-tapeinden M8x1
en herstel de schroefdraad zonodig met een Ensatz-schroefdraadbus.
Koop een complete cilinderkop pakkingset.

CILINDERS en ZUIGERS
Reviseer ook de cilinders (honen), meet de slotspeling van de zuigerveren en vervang deze in principe altijd.

Monteren cilinderkop

Monteer alle bewegende onderdelen met motorolie.
Het koppelstuk ook met inlooppasta Molykote insmeren.

Maak de tapeinden (bevestiging cilinderkop) vooraf goed schoon en controleer de gangbaarheid van de flensmoeren (vervang deze zonodig).

Maak alle onderdelen goed schoon, controleer de 2 pasbussen cilinderkop - cilinder en de O-ring (smeerkanaal voor nokkenas en excentriek), leg de koppakking op de cilinders en plaats de cilinderkop.
Draai de cilinderkop met de 6 flensmoeren en 2 bouten gelijkmatig aan in de juiste volgorde en rond dit aandraaien af door de 6 flensmoeren met het juiste moment (35 Nm) vast te draaien en draai ook de 2 bouten M7 goed vast.
Plaats de 6 afdichtpluggen met nieuwe O-ringen en draai deze vast.
Kopmoeren en bouten na 500 km en 2.500 km natrekken.
Zie natrekken cilinderkop.

CONTROLEER DE STAND VAN DE EXCENTERSTANGEN
in combinatie met de 2 excenterschijven, zie onderstaande foto.

Prop een doek in de opening van de excenterstangen,
vóór het plaatsen van de 2 excenterschijven.

Dit is de montagestand van de excenterstangen en de 2 excenterschijven.
De excenterstangen moeten in de hoge stand staan als de krukas op OT staat.
Door gat A komt de astap van de excenteras.
Door gat B komt de meeneempen.
In gat C zit de pen van de 2 excenterschijven.
De 2 excenterschijven zijn in deze stand gefixeerd en draaien
om de astap van de excenteras A.

Zet beide excenterstangen in de hoogste stand en plaats de 2 excenterschijven.
Verdraai de krukas circa 80 graden linksom (krukas staat dan op het BDP) en controleer de stand van de 2 excenterschijven, zie foto excenterschijven.
Als de excenterschijven 180 graden verdraaid staan, moet de krukas één omwenteling rechtsom verdraaid worden en op het BDP (OT) gezet worden.
Het gat van de meeneempen van de excenteras staat nu vertikaal naar boven gericht.

Scharnier het lagerhuis naar beneden en klik de excenter-afstandstang in de stalen buitenring van het naaldlager.

Tik de meeneempen voorzichtig uit de excenteras, en zorg dat deze later in dezelfde stand weer wordt gemonteerd.
Controleer vóór montage de speling tussen meeneempen en het bronzen koppelstuk. Het koppelstuk moet vrij ronddraaien zonder speling.
Er zijn 2 overmaten meeneempen 040 05 00 904 en 905. Smeer bij montage.

Plaats de montagedoorn met tapse punt en duw de excenteras (montagedoorn bovenaan) richting excenterschijven. Breng de excenterstangen en -schijven in de juiste positie zodat de astap en de montagedoorn in de gaten komen,
zie foto montagestand.
Duw de excenteras en de montagedoorn niet te ver, want het contragewicht met afstandsring moet nu geplaatst worden.

Leg de afstandsring in de kom van het contragewicht.
Controleer nogmaals of de doek het gat naar het carter goed afdekt.
Breng het contragewicht in positie, duw de montagepen door het gat van het contragewicht en trek de pen daarna terug IN het gat.
Breng de afstandsring in positie en tik de excenteras vanaf de nokkenas-kant heel voorzichtig verder naar binnen met de dikke bronzen montagedoorn. Corrigeer daarbij voortdurend de positie van de afstandsring.

Verwarm bij voorkeur de binnenring van het kogellager met een elektrische heteluchtbrander voor een soepele montage.

Druk en tik de excenteras heel beheerst zo ver mogelijk door het kogellager.
Pas wanneer er circa 5 mm schroefdraad buiten het kogellager steekt kan de montagetrekker op de schroefdraad gedraaid worden.
Trek met behulp van de trekker-moer (slw19) de excenteras verder. Zie Noot !
Indien dit zwaar gaat kan met behulp van de dikke bronzen montagedoorn, door voorzichtig tikken, de montage gunstig beïnvloed worden.
Draai de trekker zover mogelijk op de steeds langer vrijkomende schroefdraad.
Trek de excenteras met lichte kracht tegen de excenterschijf.

Tik met de bronzen doorn de excenteras rustig door de gaten naar binnen.
Boven de doorn zit de stalen montagepen 8H7 die later wordt vervangen door de meeneempen.

Noot. In principe kan de trekker DOOR het gat van het kogellager op de schroefdraad gemonteerd worden. In de praktijk is dat erg krap. Bovendien kan door onvoorziene weerstand binnenin, de schroefdraadhuls van de trekker door grote trekkracht uitzetten en daardoor muurvast komen te zitten in het kogellager. Dan is er echt een probleem !

Trek de montagepen uit de excenteras.
Monteer de meeneempen in de juiste stand in de excenteras met behulp van de dikke bronzen montagedoorn. Controleer vóór montage de speling met het bronzen koppelstuk. Het koppelstuk moet vrij ronddraaien zonder speling.
Er zijn 2 overmaten meeneempen 040 05 00 904 en 905. Smeer bij montage.

Plaats de gegolfde veerring en draai de moer slw14 met flinke kracht vast.
Geef de meeneempen een laatste tikje met de dikke bronzen montagedoorn voor de nazorg.
Zet de 2 moeren M7 van het aluminium lagerhuis vast (slw11).

Plaats de drukbus met veer en let op de gangbaarheid van de drukbus in het gat van de excenteras. Smeer het drukvlak van de drukbus licht in met Molykote pasta. Als de drukbus klemt in de excenteras, dan kan er olielekkage ontstaan waardoor de excenterschijven niet meer gesmeerd worden.
Plaats de nokkenas en let op de stand van het bronzen koppelstuk.
De kant met de groef komt over de meeneempen van de nokkenas (zie foto).

Monteer alle overige onderdelen.
Geef alle draaiende en bewegende onderdelen extra motorolie voordat de aluminium kleppendeksel wordt gesloten.
Zie ook de informatie bij klepdekselpakking vernieuwen !

AANDACHTPUNTEN
De draairichting van de krukas is rechtsom. Gezien vanaf de Dynastart.
De draairichting van de nokkenas is linksom.
De krukas draait 2 omwentelingen voor de gehele 4-taktcyclus.
De nokkenas draait halve snelheid t.o.v. de krukas.
De tandwielverhouding krukas / nokkenasexcentriek is 22 / 44 tanden (NT).
De zuigers bewegen gelijktijdig naar boven en beneden.
Als het contragewicht naar beneden staat, staan de excenterstangen omhoog.
Als het contragewicht beneden staat, staan de kleppen 2e cilinder op ontsteken.
Als het contragewicht boven staat, staan de kleppen 1e cilinder op ontsteken.
De 1e cilinder zit bij de distributiekant, de excenterstangen.
De oliesmering wordt via de bronzen lagerbus van de nokkenas verzorgt,
links de nokkenas in naar de 4 nokken en de astap en rechts via de drukbus naar de 2 excenterschijven.
Wanneer de cilinderkop opnieuw wordt gevlakt (gefreesd) maximaal -0,3 mm,
dan moet een dikkere voetpakking worden gebruikt en altijd een nieuw type koppakking 741 02 034 01 000 die 1,7 mm dik is. Het hoogteverschil tussen het hart van de vaste instelling van het nokkenas-excentriek en de nokkenas wordt opgevangen door het instelbare lagerhuis en het flexibele bronzen koppelstuk.
Controleer vóóraf altijd de speling tussen bronzen koppelstuk en de 2 pennen.
Een geniale uitvinding ! Zie ook de film van de nokkenasaandrijving.

NATREKKEN CILINDERKOP 500 km en 2.500 km

Om te voorkomen dat de cilinderkoppakking vroegtijdig doorslaat of dat de cilinderkop los komt te zitten, moet de cilinderkop na 500 km en 2.500 km worden nagetrokken. Dit is helaas erg lastig en bewerkelijk, maar wel belangrijk.
Algemene voorbereiding
- Koppel de accu los (veiligheid).
- Verwijder het luchtfilter en de kartonnen luchtgeleider.
- Verwijder de kleppendeksel en de klepdekselpakking.
- Draai de bouten van de koelluchtbeplating los van de cilinderkop.
- Draai de 6 moeren van de uitlaat los en wrik de uitlaatflenzen voorzichtig los.
Specifieke voorbereiding
- Ontspan de stelschroeven van de 4 tuimelaars.
- Demonteer de 2 tuimerlaarassen, tuimelaars en overige onderdelen (merken)
(controleer de loopvlakken van de tuimelaars en de nokken van de nokkenas).
- Verwijder de 6 afdichtpluggen.
- Draai de 2 moeren M7 van het lagerhuis los.
Natrekken cilinderkop
- Draai de 6 kopmoeren stuk voor stuk iets los en haal ze aan met een moment van 35 Nm (momentsleutel), in de juiste volgorde 1- 6.
- Draai de 2 kopbouten 7 en 8 iets los en zet ze goed vast.
- Draai de 2 moeren M7 van het lagerhuis goed vast.
- Maak de gaten van de afdichtpluggen schoon en droog.
- Monteer de (schoongemaakte) afdichtpluggen.
Afmonteren
- Draai de uitlaatmoeren vast en daarna de beplatingsbouten.
- Monteer en stel de 4 tuimelaars af op de juiste klepspeling. Zie instructie.
- Smeer de tuimelaars, nokkenas, nokkenaslagering, koppelstuk en de excenterschijven met extra motorolie en controleer de werking.
- Plaats de klepdekselpakking en de kleppendeksel. Zie instructie.
- Monteer alle overige onderdelen.
- Controleer de ontsteking. Zie instructie.

Naar boven

Montagetrekker excenteras.

Montagepen met conische punt.
2 opties: links enkele groeven voor een goede grip en een gaatje. Rechts een klein puntje om de pen met een schroevendraaier terug te duwen als deze is doorgeschoten.

Gewijzigd op 06-05-2010

Cilinderkop NSU richttijd
Volgens de NSU richttijden duurde alleen het demonteren en het monteren van een cilinderkop mét bijkomende werkzaamheden totaal 3 uur en 24 minuten.

Nokkenasaandrijving
Ultramax systeem NSU Prinz 4.
Ontwerp Albert Roder (NSU)
Rechter zijaanzicht.

Nokkenas met bronzen koppelstuk.
Let op de groef van het koppelstuk, die kant zit over de meeneempen van de nokkenas.
Pijl geeft draairichting aan.
De excenteras trekt de nokkenas rond door het koppelstuk.
Controleer vóór montage van het koppelstuk de speling met de pen. Moet vrij draaien zonder noemenwaardige speling !

Moer M10x1 losdraaien met een ringsleutel.

Prop een doek in het gat van de excenterstangen om te voorkomen dat er onderdelen in het carter vallen.

De excenteras met de meeneempen.
De 2 groeven in de as
verzorgen de olietoevoer
naar de 2 excenterschijven.

Nadat de excenteras is verwijderd kan het contragewicht met de afstandsring worden verwijderd.

Slijtage nokkenas controleren.
In gat A wordt de olie geperst.
Bij B komt de olie uit het kleine gat voor de smering van de tuimelaar.
C geeft ernstige slijtage aan.

Tuimelaar ernstig versleten als gevolg van smeringprobleem.

Afdichtplug met O-ring

NSU Prinz 4 cilinderkop.
Cilindernummer 1 en 2
Volgorde van vastdraaien cilinderkop-flensmoeren 1 t/m 6 en 2 cilinderkop-bouten 7 en 8.

De excenterstangen staan in het hoogste punt. De excenterschijven kunnen geplaatst worden (deze staan nu in een willekeurige stand). Aan de buitenkant van de excenterschijf is het kleine smeergaatje te zien met het olietasje. De motorolie komt via de excenteras en gat A op het loopvlak van de excenterstang en - schijf.

De montagetrekker om de excenteras naar buiten te trekken.
Gebruik de trekker in combinatie met de bronzen doorn.

Cilinderkopmoeren natrekken.
Op de foto is de kleppendeksel verwijderd, de pakking moet nog verwijderd worden (eventueel hergebruiken na reiniging).
Reken op circa 1,5 uur werk.
De complete demontage en montage van de cilinderkop kon volgens de NSU richttijd in
3 uur en 24 minuten.